Tez Nasıl Yazılır?

Künye: Tez Nasıl Yazılır?, Umberto Eco, Çevirmen: Betül Parlak, Can Sanat Yayınları, 2. Basım: Şubat 2018, İstanbul.

***

Eco bir tez yazmanın ‘’daha sonraki yaşantınızda daima işinize yarayacak benzersiz bir araştırma deneyimi yaşamak’’ anlamına geldiğini kitap boyunca çeşitli yerlerde vurguluyor. (syf. 15)

İtalya’da üniversite mezunu sayısının artmasına katkıda bulunarak iyi bir şey yapıp yapmadığımı bilmiyorum; ama gerçek bu ve bunun sorumluluğunu üstlenmek gerekiyor. (syf. 19)

Oxford gibi üniversitelerde tutor denen ve oldukça kısıtlı sayıda bir öğrenci grubunun araştırma tezinden başka bir şeyle ilgilenmeyen bir danışman hoca kadrosu vardır ve bu hocalar tez öğrencilerinin çalışmalarını günü gününe izler. (syf. 21)

Tezi, kavramların derlendiği bir çalışma olarak değil, bir deneyimin eleştirel bir biçimde özenle sunulması, bir yetkinliğin elde edinilmesi olarak algılamamız gerekir. (syf. 23)

Borçlu olmadığım bir alacağı Vallet’ye öderken, ne de çok borcu ödemeyi unutmuş olduğumu fark ettim. (syf. 27)

Bundan böyle söz konusu doktora derecesini Anglosakson kültüründen gelmekle beraber neredeyse uluslararası bir kullanıma sahip olan PhD kısaltmasıyla anacağız. Bu kısaltmanın anlamı Philosophy Doctor yani felsefe doktorudur. (syf. 30)

Tezin konusundan çok kazandırdığı çalışma deneyimi önemlidir. (syf. 36)

Marx üzerine iddialı mı iddialı bir tezle yola çıkan ve sonra büyük kapitalist şirketlerin personel ofisinde yolculukları biten öğrencilerle karşılaştığımızda tez konularının yararlılığı, güncelliği ve toplumsal faydasıyla ilgili kavramları gözden geçirmek gerekiyor. (syf. 37)

Hocanın dayattığı konu hakkında tez yazan adaylarla karşılaşılıyor. Bu durumdan kaçınmak gerekir. (syf. 37)

Sonuç olarak şu temel prensibi unutmayın: Alanı ne kadar daraltırsanız o derece daha iyi çalışır ve daha emin adımlarla ilerlersiniz. (syf. 45)

İnsan deha bile olsa, hatta eğer gerçekten de dehaysa, asla başka bir yazardan yola çıktığı için küçük düşmez. (syf. 48)

Çağdaş bir yazar üzerine sanki klasik bir yazarı ele alıyormuş gibi, klasik bir yazarı da sanki çağdaş bir yazarı ele alıyormuş gibi çalışın. (syf. 51)

Bir tez her şeyden önce konudan bağımsız olarak, yani konunuz ne olursa olsun düşüncelerinizi nasıl düzenleyeceğinizi öğrenmenize yarar. (syf. 53)

Bilmediğim ya da öğrenme eğilimi taşımadığım dilleri bilmemi gerektiren bir tez konusu seçmemem gerekir. (syf. 58)

Araştırma, sunduğu hipotezlerin doğrulanabilirliği ve yanlışlanabilirliği için öğeler sunmalıdır. (syf. 68)

Gerekli tüm bilimsellik kurallarına riayet ederek siyasi bir tez yazılabilir. (syf. 69)

Kişi, bilimlere özgü gerekliliklerden yoksun bir politik tez yaparak kendi tuttuğu siyasi tarafa berbat bir hizmette bulunmuş olur. (syf. 73)

Hocalar konu tavsiyelerinde bulunurken iki farklı ölçüt izleyebilirler; çok iyi bildikleri ve bu nedenle öğrenciyi kolayca izleyebilecekleri bir konu göstermek ya da yeterince bilgi sahibi olmadıkları ve hakkında daha fazlasını bilmek istedikleri bir konu önermek. (syf. 85)

Kitaplar söz konusu olduğunda, birinci el bir kaynak, bir eserin ya eleştirel baskısı ya da özgün baskısı anlamına gelir. (syf. 96)

Konunuzla ilgili bibliyografik dizinleri saptamanın en rahat yolu her şeyden önce başlıklarını tez danışmanınıza sormaktır. (syf. 104)

Aslına bakılırsa bazen bir dizi sorunun hepsini birden çözmek için tek bir metin bulmak yeterlidir. (syf. 161)

Bir seferinde bir felsefe profesörü bana bir Alman filozof hakkında kitap yazdığını, bunun tek nedeninin de çalıştığı kurumun o filozofun tüm eserlerinin yeni baskısını satın almış olması olduğunu söyler. (syf. 165)

Bu kitabın size tezinize ne koymanız veya hayatınızı ne yaparak geçirmeniz gerektiğini söylemesini beklemeyin. (syf. 168)

Bu kitap, anlaşılır nedenlerle ağırlıklı olarak kitapları konu eden ve sadece kitapları kullanarak yazılan tezleri göz önüne almaktadır. (syf. 171)

Bir seferde tek bir şey yapabilen monokronik yani tek odaklı özneler olduğu gibi bir seferde de pek çok şeyle uğraşan polikronik, çok odaklı kişiler de vardır. (syf. 172)

Bir tez üzerine çalışırken yapılacak ilk şeylerden biri başlığı, ‘’Giriş’’ bölümünü ve ‘’İçindekiler’’i yazmaktır. (syf. 174)

Dikkatli olun, bir ‘’İçindekiler’’ ve bir ‘’Giriş’’ yazabilecek düzeyde olmadıkça tezinizin ne olduğundan emin olamazsınız. (syf. 179)

‘’Giriş’’ bölümü tezin merkezini ve çeperinin nereleri olacağını da saptamanıza yarar. (syf. 180)

Size tavsiye edebileceğimiz tek şeyi hazırlayacağınız bir bilgi fişinin tam ve eksiksiz olmasıdır. (syf. 190)

Altını çizmek kitabı kişiselleştirir. (syf. 196)

Kendinizi fotokopiden koruyun: Fotokopiyi alır almaz okuyun ve hemen notlarınızı alın. (syf. 198)

Neden fotokopisini yaptırdığımı bilmediğim pek çok şey var, böyle yapınca sanki okumuşum gibi rahatlamış oldum herhalde. (syf. 199)

Eğer araştırma yapmak istiyorsanız ilkesel olarak hiçbir kaynağı küçümsememeniz gerekir. (syf. 218)

O halde genel kural olarak: Söylemimizin anahtar kategorileri olarak kullanılan tüm teknik terimleri tanımlayalım. (syf. 220)

Kime yazdığımıza bir kez karar verdikten sonra nasıl yazacağımıza karar vermemiz gerekiyor. (syf. 222)

Unutmayın ki tezin dili bir üstdildir, yani başka dil düzeylerinden söz eden bir dil. (syf. 225)

Aklınıza gelen her şeyi yazın ama sadece ilk kopyanızda. (syf. 226)

Alıntılarınız aslına sadık olmalıdır. (syf. 240)

Eğer bilgi fişi üzerinde tırnak işaretleri yoksa bir açımlama yazmış olduğunuzdan ve intihal yapmadığınızdan emin olmalısınız. (syf. 249)

Bir fikir ya da bir bilginin alındığı bir yazara atıfta bulunmak bir borç ödemektir. (syf. 253)

Herkesin bildiği şeyler için kaynak ve referans vermeyin. (syf. 265)

Transliterasyon yapmak, özgün dilden farklı bir alfabetik sistem uygulayarak bir metni çeviri yazısıyla aktarmak anlamına gelir. (syf. 285)

Tırnak işareti açtığınızda sonrasında tırnağı kapatmayı unutmayın. (syf. 297)

Bibliyografyanız ne kadar zayıf olursa olsun, önemli olan onu çok düzgün biçimde alfabetik sırayla hazırlamış olmanız, bu konuda ciddi bir çaba harcamanızdır. (syf. 305)

Bir tez yazmak eğlenmek demektir. (syf. 315)

Mühim olan, yaptığımız işi keyifle yapmaktır. (syf. 316)

Tezi bir meydan okuma gibi yaşamalısınız. (syf. 316)

Teziniz tıpkı ilk aşkınız gibi olacağından onu unutmanız çok zor olacaktır. (syf. 318)

Aktaran: Muhammed Furkan Kâhya

DİĞER YAZILAR

2 Yorum

  • Mahmut sadece , 15/10/2018

    Bu yazılanlar lisans bitirme tezi için de geçerli mi acaba

  • edebi ficir , 22/03/2018

    keşke biri de nasıl tez yazılır konusuna bir başlık açsa,masa başında ömrü tüketmekten korkanlar için.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir