Ünlü Yunanlı düşünür Sokrates M.Ö. 469-399 yılları arasında yaşamış yetiştirdiği öğrencilerle tarihe geçmiş bir filozoftur. Platon’un üstadı olan Sokrates, herhangi bir metin yazmamış ve zamanının çoğunu çarşıda gençlerle tartışarak ve böylelikle onları yetiştirerek geçirmiştir.
Sokrates deyince aklımıza “doğurtma” yöntemi gelir. Annesi, ebe olduğu için bu ismi koymuş olsa gerek. İşte bu yönteme göre insan kendinde olmayan bir şeyi bilemez ama kendinde olanın farkında olmayabilir. Burada devreye anımsama (anmnesis) kuramı girer. Sokrates muhatabına sürekli sorular sorarak cevabın yeni soruları, yeni sorunların da başka cevapları doğurduğunu gösterir. Böylece kişi anlamı kendinden çıkarmış olur. Yani Sokrates, öncelikle soru sorarak karşısındakinin bildiği şeyleri bilmediğini gösteriyor sonra da soru-cevap tekniği ile ilerleyerek doğruyu yine kendisine bulduruyor. Adeta muhatabının zihnine girerek oradaki bilgileri açığa çıkartıyor.
Konuyu merak edenler için Kaan H. Ökten’in Twitter hesabında paylaştığı “Sokratik Sorgulama Tekniği” metnini yayımlıyoruz. Çünkü “Sorgulanmamış hayat, yaşamaya değmez!”
Geniş bilgi için Menon (Pinhan Yayıncılık), Sokratik Konuşma: Tarih-Kuram-Uygulama (İstanbul Bilgi Üniversitesi) ve Terapistler ve Danışmanlar için Sokratik Sorgulama (Litera Yayıncılık) kitaplarına bakılabilir.
Kaynak:
"Sokratik Sorgulama Tekniği" pic.twitter.com/uXIQVQOJaH
— Kaan H. Ökten (@Kaan_H_Okten) January 6, 2023
1 Yorum